Informacije

Wó toś tom boce

Toś ten bok póbitujo informacije wó dolnoserbskej ortografiji a dalšnych póstajenjach k pšawemu dolnoserbskemu pisanju. Wón pśedstaja wuslědki źěłabnosći Dolnoserbskeje rěcneje komisije. ¹

Serwis móžo se na dwóju wašnju wužywaś:

Transparence dla su wšykne wót rěcneje komisije zawjeźone změny z datumom wobzamknjenja dokumentěrowane. Z kliknjenim na »woglědaś se pśeměnjenja« mógu se zajmce pokazaś daś, co konkretnje jo se změniło.

Wuchadnišćowy tekst pšawidłow² pśedlažy w nimskej rěcy. Nadpisma a wětše změny (nowe pšawidła, wudopołnjenja) su se zaźěłali serbski a nimski, tak, až wužywaŕ móžo se wuzwóliś, w kótarej rěcy co regule cytaś. Pśi dalšnem wobźěłowanju pšawidłow mógu se póstupnje teke tamne pšawidła zeserbšćiś.

Dalšne zapśimjeśa do zakładnego teksta

Mimo pśeźěłanych pšawidłow, su se teke serbskorěcne pasaže (jadna se głownje wó pśikłady) knigłow »Niedersorbische Orthographie und Interpunktion«² zaktualizěrowali. To pótrjefijo:

How a tam su se pśikłady pó wopśimjeśu zaktualizěrowali. Na pśikład pódawaju se město »Kaznjow Thälmannowych pioněrow« něnto »wótmyslenja Drjenojskeje młoźiny« (150). W tom zwisku pódawaju se město starych postowych cysłow teke źinsajšne, na pś. 03042 město 7500 za Chóśebuz.

Źěłabnosć Dolnoserbskeje rěcneje komisije

Dolnoserbska rěcna komisija jo wót Maśice Serbskeje powołany a awtorizěrowany gremium za kodificěrowanje pisneje dolnoserbšćiny. Jeje źěłabnosć jo wusměrjona na praktiske nałožowanje pisneje rěcy. Toś słušaju do njeje mimo fachnikow na pólu serbskeje rěcywědy (wědomnostniki Serbskego instituta a Instituta za sorabistiku w Lipsku) teke sobuźěłaśerje takich institucijow, w kótarychž grajo nałožowanje a rozšyrjenje dolnoserbskeje pisneje rěcy wjeliku rolu: serbskich kubłańskich institucijow (šule, Šula za dolnoserbsku rěc a kulturu, Rěcny centrum WITAJ, ABC) a serbskich medijow (knigłowy wobłuk LND, casniki a casopise, rozgłos).

Nježlic až k rozsuźenju komisije dojźo, jo notne dłujke procedere, ako dej zarucyś kradosćiwe wobchadanje z problematiku: Pó tom, až komisija (casy na eksterne póstarcenje z prakse) jo starcyła na wěsty problem, pśigótujo koordinator material za pósejźenje. W prědnem cytanju se material, ako bazěrujo cesto na wopśimjeśu Dolnoserbskego tekstowego korpusa abo drugich pśistupnych rěcnych datach wó dolnoserbšćinje, pśedstajijo a diskutěrujo. Slědujotej dalšnej cytani z kradosćiweju diskusiju – pó pótrěbnosći wótgłosowane z maminorěcnymi Dolnoserbami – a akle z tśeśim cytanim se doskóńcne rědowanje póstajijo.

Wěcej wó Dolnoserbskej rěcnej komisiji zgónijośo na boce Maśice Serbskeje.

Cłonki Dolnoserbskeje rěcneje komisije

Něntejšne cłonki su:

Zastupujuce cłonki su Adelheid Dawmowa (Nowy Casnik), Martina Golašojc (Serbski rozgłos, RBB), Ingrid Hustetojc (Rěcny centrum WITAJ), Christina Kliemowa (Serbski muzej) a Edward Wornar (Institut za sorabistiku, uniwersita Lipsk).

¹ Konkretnje jadna se wó »nowu« rěcnu komisiju wót lěta 2009. Rezultaty źěłabnosći »stareje« komisije, pód pśedsedarjom Manfredom Starostu dejali se hyšći zezběraś a pózdźej pśistupniś. Głownej rozsuźeni togo casa pak, rozmjej pisanje pismika ó a narownanje pismika ě pśez i w słowach ako źiśi, nimy, stej se zaźěłałej, dokulaž jadna se wó wósebnje daloko segajuce změny ortografije.

² Starosta, Manfred, Niedersorbische Orthographie und Interpunktion. Regeln. (2., bearbeitete Auflage). Domowina-Verlag: Bautzen/Budyšyn, 1982.